
loksatta.com · Feb 17, 2026 · Collected from GDELT
Published: 20260217T101500Z
Diabetes Control: मधुमेहाच्या रुग्णांनी त्यांच्या रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मधुमेहाच्या आहारात कार्बोहायड्रेट्सच्या प्रमाणाकडे लक्ष देणे विशेषतः उचित आहे, कारण- कार्बोहायड्रेट्सचा रक्तातील साखरेवर थेट परिणाम होतो. त्याशिवाय मधुमेहाच्या रुग्णांनी खाद्यपदार्थदेखील हुशारीने निवडले पाहिजेत. आरोग्यदायी अन्न योग्य प्रमाणात निवडून, तो संतुलित आहार घेतल्यास तुमच्या रक्तातील साखर चांगल्या प्रकारे नियंत्रणात राहू शकते. मधुमेहींनी तेलाचे मर्यादित प्रमाणात सेवन करायला हवे. त्याचा अर्थ ते किती प्रमाणात तेल वापरतात हे पाहणे अत्यंत महत्वाचे आहे. अनेक अभ्यासांतून असे सिद्ध झाले आहे की, मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅटी अॅसिड असलेले तेल भारतीयांसाठी सर्वोत्तम आहे. भारतातील अत्यंत प्रतिष्ठित मधुमेह विशेषज्ञ व ‘डॉ. मोहन’स डायबिटीज स्पेशालिटीज सेंटर’चे संस्थापक अध्यक्ष डॉ. व्ही. मोहन म्हणाले की, मधुमेहींसाठी शेंगदाणा तेल, मोहरीचे तेल व तीळ तेल ही तीन तेलं प्रभावी आहेत. ही तीन तेलं आरोग्यासाठी फायदेशीर मानली जातात. डॉ. व्ही. मोहन पुढे म्हणाले की, तुम्ही कॉर्न ऑइल, राईस ब्रॅन ऑइल किंवा सूर्यफूल ऑइल या तेलांचादेखील वापर करू शकता. ही तेलं पॉलीअनसॅच्युरेटेड फॅट्सच्या श्रेणीत येतात आणि मर्यादित प्रमाणात ती सेवन केली जाऊ शकतात. तज्ज्ञांच्या मते, मधुमेहींनी पाम तेल आणि नारळ तेल यांसारखी काही तेले टाळावीत. या तेलांमध्ये संतृप्त चरबीचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे हृदयाचे आरोग्य आणि रक्तातील साखर नियंत्रण यांवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. म्हणून मधुमेहाच्या रुग्णांनी या तेलांचा वापर मर्यादित प्रमाणात करावा किंवा डॉक्टरांच्या निर्देशानुसारच त्यांचे सेवन करावे. मधुमेहींसाठी शेंगदाणा तेल, मोहरीचे तेल व तीळ तेल कसे प्रभावी ठरू शकते हे तज्ज्ञांकडून जाणून घेऊया. शेंगदाणा तेल खा संशोधनानुसार, मधुमेह व्यवस्थापनात शेंगदाण्याचे तेल खूप प्रभावी मानले जाते. त्यातील आरोग्यदायी चरबी आणि अँटीऑक्सिडंट्स रक्तातील साखर व इन्सुलिन प्रतिसादावर थेट सकारात्मक परिणाम करतात. हेल्थलाइन आणि इतर वैद्यकीय अहवालांनुसार, शेंगदाण्याचे तेल मोनोअनसॅच्युरेटेड (MUFA) आणि पॉलीअनसॅच्युरेटेड (PUFA) चरबीचा एक उत्कृष्ट स्रोत आहे. जर्नल ऑफ इंटर्नल मेडिसिननुसार, शेंगदाण्याचे तेल व्हिटॅमिन ईने समृद्ध आहे, जे एक शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट आहे. ते शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह ताण नियंत्रित करते. मधुमेही रुग्णांनी मर्यादित प्रमाणात या तेलाचे सेवन केल्यास त्यांना फायदा होईल. मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी मोहरीचे तेल कसे फायदेशीर? तज्ज्ञांच्या मते, मोहरीचे तेल मधुमेही रुग्णांसाठी सुरक्षित तेल आहे. अमेरिकन जर्नल ऑफ क्लिनिकल न्यूट्रिशननुसार, मोहरीच्या तेलात ओमेगा-३ व ओमेगा-६ फॅटी अॅसिडचे प्रमाण १:२ आहे, जे हृदय आणि चयापचयासाठी एक आदर्श प्रमाण आहे. त्याचे मर्यादित सेवन जळजळ नियंत्रित करते. टाईप-२ मधुमेह हा एक दाहक रोग आहे. या तेलाने जळजळ कमी होते आणि इन्सुलिनची प्रभावीता वाढते. मोहरीच्या तेलात ग्लुकोसिनोलेट्स नावाची संयुगे असतात, ज्यांत मधुमेहविरोधी गुणधर्म असतात. संशोधनानुसार, ही संयुगे रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करण्यास आणि स्वादुपिंडाच्या बीटा पेशींचे संरक्षण करण्यास मदत करू शकतात. तिळच्या तेलात साह्यकारी अँटीऑक्सिडंट तीळ तेल केवळ अन्नाची चव वाढवतेच; पण मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी वैद्यकीय अन्न म्हणूनही काम करते. अनेक वैज्ञानिक संशोधनांनी पुष्टी केली आहे की, ते रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यासाठी औषधांइतकेच प्रभावी असू शकते. अमेरिकन जर्नल ऑफ मेडिसिनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका प्रसिद्ध अभ्यासानुसार, जेव्हा टाईप-२ मधुमेहाच्या रुग्णांनी त्यांच्या स्वयंपाकाच्या तेलाच्या जागी तिळाचे तेल घेतले तेव्हा त्यांच्या साखरेची आणि HbA1c पातळीत घट झाली. तिळाच्या तेलात अँटीऑक्सिडंट असतात. हा घटक यकृतातील ग्लुकोजचे उत्पादन कमी करतो आणि शरीराच्या पेशींना इन्सुलिनसाठी अधिक संवेदनशील बनवतो. हेही वाचा (टीप : या लेखात दिलेली माहिती केवळ सामान्य जागरूकता आणि शैक्षणिक हेतूंसाठी आहे. ती व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ला, निदान किंवा उपचारांचा पर्याय म्हणून समजू नये. तुमचा आहार, व्यायाम किंवा औषधांमध्ये कोणताही बदल करण्यापूर्वी नेहमीच तुमच्या डॉक्टरांचा किंवा पात्र आरोग्य सेवा व्यावसायिकांचा सल्ला घ्या.)