time.mk · Feb 15, 2026 · Collected from GDELT
Published: 20260215T070000Z
Веста е генерирана во 07:41 на 15 February 2026.Научно откритие за два клучни бранови на забрзано биолошко стареењеИстражување на Универзитетот Стенфорд открива дека луѓето не стареат линеарно, туку низ два драматични молекуларни бранови на 44 и 60 години. Овие промени влијаат врз метаболизмот и имунитетот, објаснувајќи го наглиот пораст на здравствени ризици и потребата од навремени превентивни животни навики во средната возраст.Студијата на Стенфорд и методологијата на истражувањетоСтудијата објавена во списанието Nature Aging од страна на истражувачи од Универзитетот Стенфорд претставува пресврт во разбирањето на човечката биологија. Тимот предводен од генетичарот Мајкл Снајдер анализирал 108 испитаници на возраст од 25 до 75 години, следејќи над 135.000 биолошки параметри во текот на неколку години. Наместо очекуваниот постепен пад, податоците откриваат дека дури 81 процент од молекулите претрпуваат драстични промени во два специфични периоди. Ова истражување, спроведено во Соединетите Американски Држави, користи напредна анализа на:РНК и протеини;Липиди и метаболити;Микробиоми од цревата, кожата, носот и усната празнина.Ваквиот обемен пристап, кој резултирал со 246 милијарди податочни точки, овозможи идентификување на прецизни временски точки кога организмот влегува во фаза на забрзана трансформација.Првиот бран на стареење во средината на четириесеттитеПрвиот бран на забрзано стареење се случува околу 44-тата година, период кој традиционално се поврзуваше исклучиво со женската менопауза. Сепак, метаболомскиот научник Сјаотао Шен појаснува дека слични молекуларни промени се забележани и кај мажите, што укажува на подлабоки биолошки механизми кои ги засегаат двата пола. Во оваа фаза, телото покажува намалена способност за обработка на алкохол и кофеин, додека метаболизмот на липидите станува помалку ефикасен. Овие промени директно влијаат врз:Здравјето на кардиоваскуларниот систем;Функцијата на мускулите и еластичноста на кожата;Зголемениот ризик од појава на рани знаци на хронични заболувања.Научниците сугерираат дека токму во овој период е критично да се воведат промени во исхраната за да се ублажат претстојните биолошки шокови.Вториот биолошки скок во шеесеттите годиниВториот значаен скок се случува на 60-годишна возраст, кога фокусот на биолошките промени се префрла кон имунолошката регулација и метаболизмот на јаглехидратите. Во овој период, ризикот од тешки заболувања како Алцхајмерова болест и срцеви проблеми не расте линеарно, туку ескалира нагло. Истражувањето на Стенфорд покажува дека бубрежната функција почнува забрзано да опаѓа, а имунолошкиот систем станува поранлив на воспалителни процеси. Овие наоди објаснуваат зошто одредени патологии се појавуваат масовно кај популацијата во седмата деценија од животот. Разбирањето на овие „молекуларни врвови“ им овозможува на лекарите да развијат попрецизни скрининг методи кои би се применувале непосредно пред овие критични години, со цел продолжување на здравиот животен век на глобално ниво.Биолошки и социјален притисок во средната возрастДополнителна перспектива на овој феномен нуди професорката Мишел Спир од Универзитетот во Бристол, која ја означува петтата деценија како најисцрпувачка. Според неа, заморот во 40-тите години е резултат на биолошки несклад помеѓу опаѓачката ефикасност на митохондриите и зголемените животни барања. Во овој период, луѓето често се на врвот на своите кариери и се грижат за семејството, додека нивните тела трошат повеќе енергија за закрепнување од стрес. Клучни фактори кои го влошуваат овој процес се:Намалување на мускулната маса по 30-тата година;Промени во нивоата на кортизол, естроген и прогестерон;Нарушување на квалитетот на длабокиот сон.Оваа синергија на биолошки и социјални притисоци го прави периодот околу 44-тата година особено ранлив за психофизичкото здравје на поединецот.Иднина на превентивната медицина и долговечностаИако студијата во Nature Aging е ограничена со релативно мал примерок, нејзините импликации за јавното здравје се огромни. Откритието дека стареењето не е рамномерен процес ги принудува здравствените системи да го ревидираат пристапот кон превенцијата. Наместо општи препораки, иднината на медицината се движи кон персонализирани планови базирани на биолошката возраст. Научниците нагласуваат дека свесноста за овие два „скока“ може да ги мотивира луѓето да усвојат поздрави навики пред да настапат критичните промени. Ова вклучува намалување на внесот на алкохол во 40-тите и подобра контрола на шеќерот во 60-тите години. Крајната цел на овие истражувања е да се трансформира стареењето од неизбежен пад во процес со кој може активно да се управува преку научни сознанија и навремени медицински интервенции.Напомена: Оваа вест е автоматски генерирана со помош на вештачка интелигенција. Можно е да содржи грешки или нецелосни информации. Ве молиме проверете ги фактите пред да ги користите.