Thiếu tướng , GS , TS Lê Trung Hải : Người thầy thuốc quân y lặng thầm cứu người , bền bỉ trao truyền tri thức

baomoi.com · Feb 26, 2026 · Collected from GDELT

Full Article

Tự hào hai màu áoNếu có một hình ảnh xuyên suốt cuộc đời nghề nghiệp của Thiếu tướng, GS, TS, Nhà giáo Ưu tú, Bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải, đó là hình ảnh hai màu áo luôn song hành: Màu áo Bộ đội Cụ Hồ và màu trắng blouse của người thầy thuốc nhân dân.Với ông, đó vừa là hai trang phục nghề nghiệp, vừa là hai hệ giá trị hòa quyện: Kỷ luật, trách nhiệm của một vị tướng, người quân nhân cách mạng và lòng nhân ái, tận tụy, bao dung của người thầy thuốc. Gia đình 3 đời làm thầy thuốc, thầy giáo quân y của Thiếu tướng, GS, TS Lê Trung Hải và Đại tá, PGS, TS Phan Việt Nga. Ảnh do nhân vật cung cấp. Bước vào căn nhà của Thiếu tướng, GS, TS Lê Trung Hải trong Khu Nhà ở Cán bộ Bệnh viện Quân y 103 tại khu Văn Quán, phường Hà Đông TP Hà Nội, cảm nhận trước mắt tôi là một không gian mộc mạc, gần gũi.Căn phòng không rộng, đồ đạc giản dị, nhưng trên các bức tường là các giá sách với nhiều cuốn sách quý cùng 2 bộ quân phục cấp tướng với những tấm huân chương, bằng khen, giải thưởng khoa học được treo ngay ngắn, như những minh chứng lặng lẽ về câu chuyện một đời làm nghề của vị tướng quân y.Thiếu tướng, GS, TS, bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải sinh năm 1957 tại Hà Nội, trong một gia đình mà nghề y không chỉ là công việc, mà là lẽ sống. Cha ông, Thiếu tướng, GS, TSKH, Thầy thuốc Nhân dân, Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thế Trung (được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ), nguyên Giám đốc Học viện Quân y, một trong những cây đại thụ của nền y học quân sự Việt Nam.Mẹ ông từng công tác tại Khoa Bỏng Bệnh viện Quân y 103 (Học viện Quân y). Ngôi nhà nhỏ của gia đình cùng suốt những năm tháng tuổi thơ của cậu bé Lê Trung Hải vì thế luôn gắn liền với mùi thuốc sát trùng, với những câu chuyện trực đêm, mổ cấp cứu và với những chuyến đi vội vã giữa đêm khuya của người cha khoác áo lính.Thiếu tướng, GS, TSKH Lê Thế Trung, nguyên Giám đốc Học viện Quân y và Thiếu tướng, GS, TS, bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải, hai cha con cùng được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ. Ảnh do gia đình cung cấp.Những ký ức ấy lặng lẽ ấy bồi đắp trong tâm hồn cậu bé Lê Trung Hải một ước mơ rất sớm: Trở thành bác sĩ để chữa bệnh, cứu người, phục vụ bộ đội và nhân dân. Ước mơ ấy không phải là sự lựa chọn ngẫu nhiên, mà là kết quả của việc lớn lên giữa những hy sinh thầm lặng của cha mẹ, giữa những sinh mệnh được níu giữ lại từ lằn ranh hết sức mong manh.Trong câu chuyện thân mật với vị tướng quân y, tôi được biết rằng, tháng 10-1974, sau khi tốt nghiệp phổ thông trung học hệ 10 (nay là THPT), cậu học sinh ưu tú Lê Trung Hải thi đỗ vào Trường Đại học Quân y (nay là Học viện Quân y). 6 năm miệt mài học tập khép lại bằng tấm bằng bác sĩ nội trú ngoại khoa với điểm trung bình cao nhất khóa (8,62), Bác sĩ trẻ Lê Trung Hải đã hành quân lên biên giới phía Bắc, trực tiếp là Cao điểm 400 (Cao Lộc, Lạng Sơn) và sau đó tham gia cấp cứu xử trí thương binh tại Ban Ngoại, Tiểu đoàn Quân y 24, Sư đoàn 337, nơi cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc khi đó đang diễn ra ác liệt.GS Lê Trung Hải (ngoài cùng bên trái) mổ ghép thận lấy từ bệnh nhân chết não tại Bệnh viện Quân y 103, năm 2010.Trong điều kiện vô cùng khó khăn, thiếu thốn, bác sĩ trẻ Lê Trung Hải trực tiếp phẫu thuật, cấp cứu thương binh, bệnh binh.Những ca mổ dã chiến, những đêm trắng nơi tuyến lửa không chỉ rèn luyện tay nghề, mà còn hun đúc bản lĩnh của một thầy thuốc quân y. Chính từ thực tiễn chiến trường ấy, đã giúp Lê Trung Hải hoàn thành đề tài khoa học đầu tay về cơ cấu tổn thương và xử lý thương binh trong chiến đấu, công trình nhỏ nhưng giàu giá trị thực tiễn, đặt nền móng cho tư duy nghiên cứu chuyên sâu gắn với đời sống sau này.Dấu ấn người mở đường trong ghép tạngHoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phục vụ chiến đấu, trở về Thủ đô Hà Nội, bác sĩ quân y Lê Trung Hải tiếp tục học tập, nghiên cứu và được phân công làm giảng viên Bộ môn Ngoại chung Học viện Quân y.Nhưng khát vọng của người bác sĩ trẻ giàu nhiệt huyết không dừng lại ở những gì đã có. Anh sớm nhận ra rằng, để y học Việt Nam tiến lên, phải mạnh dạn bước vào những lĩnh vực mới, khó và nhiều thách thức. Ghép tạng, khi ấy còn rất xa lạ, đã trở thành mối quan tâm đặc biệt của anh.Những năm tu nghiệp ở Đức (1988-1990); đào tạo sau tiến sĩ tại Đại học Y khoa Chicago (Mỹ), rồi học tập, nghiên cứu về ghép tạng tại Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản, đã mở ra cho bác sĩ Lê Trung Hải một chân trời mới.Nhưng quan trọng hơn, những chuyến đi ấy giúp ông hình thành một tư duy rõ ràng: Tri thức chỉ thực sự có giá trị khi được đưa về phục vụ người bệnh trong nước.Ca ghép thận tại Bệnh viện Quân y 103 do GS Lê Trung Hải chủ trì thực hiện, tháng 6-1992.Ca ghép thận năm 1992 tại Bệnh viện Quân y 103, một trong những ca ghép thận đầu tiên ở Việt Nam vẫn được ông nhắc lại như một dấu mốc không thể quên.Bệnh nhân là người suy thận giai đoạn cuối, mang theo hy vọng mong manh. Trong ca mổ ấy, GS, TS Lê Trung Hải cùng các bậc thầy của y học Việt Nam đã làm việc với tất cả sự cẩn trọng, trách nhiệm và niềm tin. Khi quả thận ghép bắt đầu hoạt động, không chỉ một sinh mệnh được hồi sinh, mà một cánh cửa mới đã mở ra cho y học nước nhà.Những năm sau đó, Thiếu tướng, GS, TS Lê Trung Hải tiếp tục tham gia các ca ghép gan mang tính lịch sử, trong đó có ca ghép gan cho bệnh nhi đầu tiên tại Việt Nam năm 2004. Hơn 16 giờ căng thẳng trong phòng mổ khép lại bằng niềm vui vỡ òa khi sự sống của bệnh nhân được níu giữ. Hình ảnh bệnh nhi năm nào sau này trở thành sinh viên Học viện Quân y, còn người cha hiến gan vẫn khỏe mạnh, là phần thưởng lớn nhất cho những người thầy thuốc.Những năm sau đó, trên cương vị Phó giám đốc Ngoại khoa Bệnh viện Quân y 103, GS, TS Lê Trung Hải cùng tập thể lãnh đạo, y bác sĩ đưa bệnh viện trở thành đơn vị đầu tiên tại Việt Nam triển khai đầy đủ năm loại ghép tạng: Thận, gan, tim, phổi, tụy-thận. Mỗi lần “lĩnh ấn tiên phong” ấy đều in đậm dấu ấn của một tập thể dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, trong đó GS Lê Trung Hải là một trong những người giữ vai trò nòng cốt.GS, KK Madhavan, Chủ tịch Hiệp hội Gan mật tụy Châu Á-Thái Bình Dương (APHPBA), Chủ tịch Hiệp hội Gan mật tụy Quốc tế (IHPBA) đánh giá: “Hội Phẫu thuật Gan mật tụy Việt Nam do GS Lê Trung Hải đứng đầu, tuy là thành viên trẻ nhất của chúng tôi, song lại là một trong những Hội quan trọng nhất của Châu Á-Thái Bình Dương”.Đặc biệt, không giữ riêng tri thức cho mình, ông còn trực tiếp tham gia chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực cho nhiều bệnh viện trong và ngoài Quân đội. Với GS Lê Trung Hải, thành công của một ca ghép không chỉ nằm ở phòng mổ, mà còn ở việc xây dựng được đội ngũ kế cận đủ năng lực để tiếp nối và phát triển.Người thầy thuốc của giảng đường và đời sốngSong hành với vai trò thầy thuốc, GS, TS Lê Trung Hải còn là một nhà giáo mẫu mực. Trên giảng đường, ông nghiêm cẩn nhưng gần gũi, luôn yêu cầu cao ở học trò, song không bao giờ quên truyền cho họ ngọn lửa đam mê nghề nghiệp. Hơn 60 tiến sĩ, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II đã trưởng thành từ sự hướng dẫn của ông, những con số biết nói về tâm huyết và trách nhiệm của một người thầy.Quốc tế vinh danh Chuyên ngành Gan mật tụy Việt Nam tại New York-Hoa Kỳ (tháng 4-2022).GS Lê Trung Hải thường nhắc học trò: “Học tập suốt đời - Gắn với thực tiễn - Đúc rút kinh nghiệm và luôn cháy hết mình”. Đồng thời, luôn phấn đấu theo Lời dạy của Bác Hồ kính yêu: “Người thầy thuốc giỏi đồng thời phải là như người mẹ hiền” và luôn “Sáng về y đức - Sâu về y lý - Giỏi về y thuật - Vững về y nghiệp”.Đó là triết lý nghề nghiệp được đúc rút từ hàng chục năm đứng giữa lằn ranh sinh-tử. Với ông, y đức không phải là khái niệm trừu tượng, mà được thể hiện trước hết ở trình độ chuyên môn vững vàng, ở tinh thần trách nhiệm đến cùng với người bệnh.Đặc biệt, năm 2017, sau khi nghỉ hưu trên cương vị Phó cục trưởng Cục Quân y (Tổng cục Hậu cần), Thiếu tướng, GS, TS Lê Trung Hải không chọn sự an nhàn, mà tiếp tục tham gia đoàn chấm chất lượng bệnh viện của Bộ Y tế, làm Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Hà Nội, giữ cương vị Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam, Chủ tịch Phân hội Phẫu thuật Gan mật tụy Việt Nam. Ở mỗi vị trí, ông đều để lại dấu ấn của sự tận tâm, khoa học và khiêm nhường.Thiếu tướng, GS, TS, bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải đón nhận danh hiệu Trí thức tiêu biểu năm 2019.Dưới sự dẫn dắt của ông, các hội chuyên ngành gan mật tụy từng bước khẳng định uy tín trong khu vực, ban hành nhiều khuyến cáo, hướng dẫn chuyên môn có giá trị thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh. Những đánh giá tích cực của các tổ chức y khoa quốc tế không chỉ là sự ghi nhận cá nhân dành cho GS Lê Trung Hải, mà là niềm tự hào chung của y học Việt Nam.Thiếu tướng, GS, TS, Nhà giáo Ưu tú, bác sĩ cao cấp Lê Trung Hải, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 103; nguyên Phó cục trưởng Cục Quân y (Bộ Quốc phòng); chuyên gia hàng đầu về gan mật tụy và ghép tạng tại Việt Nam; đồng tác giả Cụm công trình ghép tạng-Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ; tác giả hơn 100 bài báo khoa học, 15 đầu sách chuyên khảo; hướng dẫn hơn 60 tiến sĩ, thạc sĩ; Chủ tịch Hội Gan mật Việt Nam; Chủ tịch Phân hội Phẫu thuật Gan mật tụy Việt Nam.