Suriyede sancılı entegrasyon

evrensel.net · Feb 15, 2026 · Collected from GDELT

Full Article

ABD’nin Suriye’de ortaklığın yönünü hızla Heyet Tahrir el Şam’a (HTŞ) çevirmesiyle birlikte HTŞ Halep’te Kürt mahallerine saldırdı ve ardından Kobanê kuşatıldı. ABD destekli bu kuşatma altında Suriye Demokratik Güçleri (SDG) 30 Ocak’ta HTŞ ile anlaşma imzaladı. Anlaşmayla petrol ve doğal gaz sahaları, baraj ve santraller, sınır kapıları ve şehirler dahil SDG’nin kontrol ettiği alanların yüzde 80’i Heyet Tahrir el Şam’a devredilecek. Aynı anlaşmayla SDG’nin merkezi orduya tümen ve tugaylar halinde entegrasyonu imza altına alındı. Peki geçen sürede neler yaşandı, sahadaki son durum ne? Son durum şöyle özetlenebilir: SDG kazanımlarını korumaya çalışırken, HTŞ ise tasfiye mantığıyla hareket ediyor. Anlaşmanın ardından SDG ve fiili özerk yapının Şam yönetimine entegrasyonu için hazırlıklar sürüyor. Bu kapsamda Suriye İçişleri ve Savunma Bakanlığı heyetleri Haseke ve Kamışlı’da görüşmeler yürüttü. İlk aşamada askeri güçlerin kent merkezlerinden çekilmesi, otoyollar üzerindeki engellerin kaldırılması, mayınların temizlenmesi, SDG güçlerinin belirlenen karargahlara konuşlanması ve Savunma Bakanlığı kadrolarına entegrasyonunun başlatılması gibi adımlar atılacak. İç güvenlik, Haseke valisi ataması ve memurların durumu 10 Şubat’ta SDG ve HTŞ’ye bağlı askeri güçlerin kent merkezlerinden çıkarak yerlerini iç güvenliğe bırakmaları için görüşmeler yapıldı. Çekilmeyle birlikte Haseke, Rakka ve Haseke Şeddadi yolu iç güvenlik güçlerinin kontrolüne geçecek. Bu anlaşmanın hayata geçirilmesi için bir aylık bir süre tanındı. SDG’nin önerisiyle Nurettin İsa Ahmet, Haseke Valisi olarak atandı. Şam’dan atanan iç güvenlik komutanı Mervan el Ali ile yapılan görüşmelerde de ateşkesin uygulanması ve güvenlik koordinasyonu ele alındı. Mazlum Abdi 9 Şubat’ta da Haseke’deki halk toplantısında sürece dair bazı açıklamalarda bulundu. Özerk yönetim kurumlarının varlığını sürdüreceğini söyledi ve ekledi: “Şam ile yaptığımız anlaşmada özerk yönetimin mevcut yönetici ve memurlarının yerlerinde kalacağını karara bağladık.” Abdi entegrasyon için oluşturulan komisyonun, özerk yönetim kurumlarını resmi müdürlüklere dönüştürmek için çalışacağını dile getirdi. HTŞ ağır silahları istiyor Anlaşma kapsamında SDG’den, üçü Haseke vilayetinde, biri de Halep’e bağlı Kobanê’de olmak üzere toplam dört tugay oluşturulacak. Haseke’deki tugaylar Suriye Savunma Bakanlığının oluşturacağı bir tümene, Kobanê’deki ise Halep’teki bir tümene bağlanacak. 4 tugay içerisinde toplam 22 bin kişi olacak. Ancak bu süreç henüz başlangıç aşamasında. Bir diğer tartışma da SDG’nin elindeki ağır silahlara ilişkin. SDG, güvence olarak ağır silahları tam bütünleşme oluncaya kadar elinde tutmak istiyor. HTŞ ise bunların teslim edilmesinde ısrar ediyor. HTŞ, SDG ve asayişin varlığını Kobanê, Amude, Nırbesiye gibi Kürtlerin yoğun olduğu bölgelerle sınırlamayı hedefliyor. SDG ise Arap, Kürt, Süryanilerin karışık olduğu bölgelerde de olmak istiyor. Diğer yandan ABD de Fırat’ın doğusundaki askeri varlığını kademeli olarak azaltıyor; bazı üsler boşaltıldı ve Tenef Üssünden çekilme tamamlandı. ABD’nin yıl içinde tamamen çekilebileceği belirtiliyor. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Suriye’deki IŞİD’li tutukluların Irak’a taşınması için başlattığı operasyonu da 12 Şubat’ta tamamladı. Taşınan toplam tutuklu sayısı 6 bine yakın. Semalka Sınır Kapısı ve Kobanê Irak Kürdistan bölgesi ile Suriye arasında geçişlerin sağlandığı Semalka Sınır Kapısı konusu da halen masada. HTŞ, kapının devlet otoritesine devredilmesini istiyor. Abdi yaptığı açıklamada ise Semalka Sınır Kapısı’nın mevcut haliyle devam edeceğini, müdürü, personeli ve asayiş birimlerinin görevlerini sürdüreceğini, ancak Şam’dan gelecek bir heyetin pasaport kontrolü gibi doğrudan egemenlik alanlarını denetleyeceğini söyledi. Şam’daki HTŞ yönetimi ise sınır kapıları için denetleme değil, devralma açıklamaları yapıyor. ‘Etnik, dinsel, mezhepsel gerilimleri kışkırtma politikasında ısrar’ Gazetemizin Yazarı Yusuf Karadaş Suriye’deki gelişmeleri ve bu gelişmelerin Türkiye ve Irak’a yansımalarını şöyle değerlendirdi: “Bilindiği gibi HTŞ güçleri Türkiye’nin de desteğiyle ABD emperyalizmi ve İsrail’in istemlerini büyük oranda yerine getirdikten sonra bu saldırılara alan açılmıştı. HTŞ güçleri ve Türkiye Halep’ten başlayarak ABD emperyalizminin kendilerine açtığı alanı SDG’yi tamamen ortadan kaldırmak ve Kürt kentlerini de işgal etmek için bir fırsat olarak kullanmaya çalıştılar. Ancak gerek Kürt güçlerinin direnme kararı gerek uluslararası dayanışma ve ayrıca ABD emperyalizminin Irak ve İran planları bakımından da bazı dengeleri gözetmek zorunda olması, önce ABD ara buluculuğunda bir ateşkesin ve ardından da 30 Ocak entegrasyon anlaşmasının yapılmasının önünü açtı. Kobanê kuşatması başta entegrasyon sürecinde bugüne kadar yaşananlar, bu sürecin halen kırılgan olduğunu, dolayısıyla yeni gerilim ve çatışma riskinin tamamen ortadan kalkmadığını gösterdiğini söylemek gerekiyor. Bugün tablo farklı olsa da HTŞ yönetiminin ve Erdoğan rejiminin 10 Mart anlaşmasını zaman kazanmak ve saldırı için uygun koşulları yaratmak amacıyla kullandıklarını da unutmamak gerekiyor. Bugün SDG’nin entegrasyon biçimi halen tartışmalı. Ayrıca Kürt bölgelerinde yerel özerkliği sürdürmekten söz etse de HTŞ yönetimi aksi bir tutum ortaya koyuyor. Şunu da unutmamak gerekiyor: Suriye’nin geleceğini sadece geçici HTŞ yönetimi ve Kürtler arasındaki süreç belirlemeyecek. Dürzilerin statüsünün ne olacağı belirsizliğini koruyor. Sahil bölgelerinde katliamlara maruz kalan Arap Aleviler kendilerini güvende hissetmiyor ve düzenledikleri kitlesel protestolarla bu gidişata sessiz kalmayacaklarını ortaya koyuyorlar. Dolayısıyla hem Kürtler hem de diğer etnik, dinsel, mezhepsel topluluklar için ülkede nasıl bir yönetim modelinin oluşturulacağı, nasıl bir anayasanın yapılacağı büyük bir soru işareti olarak duruyor. ‘Erdoğan yönetimi silahlı Kürt güçlerinin tasfiyesini hedefliyor’ Fidan’ın sıranın Şengal, Kandil ve Mahmur’a geldiğini açıklaması Saray rejiminin bu süreçteki politikasını ortaya koyuyor. Bu açıklamanın yanına Savunma Bakanı Güler’in sahada istedikleri tamamen gerçekleşmeden Suriye’de işgal edilen bölgelerden çekilmeyecekleri açıklamasını da koymak gerekiyor. Bu açıklamalar Erdoğan yönetiminin süreçteki hedefinin, silahlı Kürt güçlerinin tasfiyesi ya da tamamen kontrol altına alınması olduğunu bir kez daha gösterdi. Suriye’den çekilmemek Kürtlerin olası herhangi bir kazanımına müdahale tehdidinin devam ettirilmesi anlamına geliyor. Fidan’ın Şengal’e karşı Şii Haşdi Şabi grupları ile operasyon yapılabileceği sözleri, Erdoğan yönetiminin uygulayageldiği etnik, dinsel, mezhepsel gerilimleri kışkırtma ve kullanma politikasındaki ısrarı da gösteriyor. Öte yandan Fidan’ın açıklaması ülkedeki süreç için de dikkat çekici bir boyut taşıyor. Nitekim PKK silah bırakma ve kendini tasfiye etme kararı aldığı halde bu sürecin yasal dayanaklarının oluşturulması yerine yeni operasyon tehdidinin yapılması, ülkedeki rejimin bu süreci kendi çıkarları için araçsallaştırmayla sınırlı bir tutum olduğunu, bu süreci bölgede ABD emperyalizmi ile uyum içinde yayılmacı emelleri sürdürmek ve iç politikada da süreci zamana yayarak muhalefeti bölüp etkisizleştirmek için kullanmaya çalıştığını gözler önüne seriyor.”