Cuộc leo núi trên chuỗi giá trị

nhipcaudautu.vn · Feb 23, 2026 · Collected from GDELT

Full Article

Từ cái bóng gia công đến bình minh công nghệ cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong một thập kỷ qua, Việt Nam đã âm thầm thực hiện một cuộc đào thoát ngoạn mục khỏi bẫy “lao động giá rẻ”. Không còn đơn thuần là một phương án dự phòng “Trung Quốc + 1”, quốc gia Đông Nam Á này đang tự định vị mình như một mắt xích không thể thay thế trong bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu. Thử thách chất lượng tăng trưởng Sự trỗi dậy của Việt Nam không phải là may mắn nhất thời. Ban đầu, các tập đoàn đa quốc gia tìm đến đây như một giải pháp thay thế Trung Quốc nhờ chi phí nhân công thấp. Nhưng giờ đây, thỏi nam châm thu hút các dòng vốn đổ vào điện tử và máy móc lại nằm ở một giá trị khác. Ông Matthew Smith, Giám đốc Nghiên cứu và Phân tích Khối Khách hàng tổ chức, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhận định: “Lý do chính khiến Việt Nam trở thành điểm đến chiến lược của những nhà sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao... nằm ở lực lượng lao động có trình độ, chăm chỉ và có tiềm năng lớn”. Vị thế này được bảo chứng bởi một trong những nền kinh tế mở nhất thế giới với mạng lưới FTA dày đặc và tầm nhìn thực tiễn của Chính phủ trong việc dồn lực vào hạ tầng, từ những cảng nước sâu đón tàu mẹ quốc tế đến hệ thống đường bộ và năng lượng bền vững. Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang FDI là một thực tế khắc nghiệt: nền kinh tế đang tồn tại sự phân mảnh cấu trúc. Khu vực FDI chiếm tới 2/3 kim ngạch xuất khẩu, trong khi doanh nghiệp nội địa vẫn đang loay hoay ở vùng thấp của chuỗi giá trị, nơi chủ yếu là gia công với biên lợi nhuận mỏng. Để không bị mắc kẹt, Việt Nam buộc phải leo lên những nấc thang phức tạp hơn. Ông Trần Đức Anh, Giám đốc Vĩ mô và Chiến lược tại Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), nhấn mạnh: “Điều này bao gồm việc tập trung vào kinh tế số hoặc thâm nhập sâu vào những chuỗi giá trị của ngành công nghiệp, thậm chí là những lĩnh vực như bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (A.I)”. Đây là một lộ trình đầy thách thức và cần thời gian, nhưng là chìa khóa duy nhất để cải thiện chất lượng tăng trưởng. Khơi thông mạch máu tài chính Muốn thâm nhập vào các ngành công nghiệp thâm dụng vốn như bán dẫn, Việt Nam cần một hệ thống tài chính tương xứng. Hiện thị trường vốn vẫn là điểm nghẽn khi chưa tương thích với sự cởi mở của thương mại. Việc nâng hạng tín nhiệm quốc gia từ mức “đầu cơ” lên mức “đầu tư” (investment grade) được xem là nhiệm vụ sống còn. Ông Quản Trọng Thành từ Công ty Chứng khoán Maybank tính toán: “Nâng hạng tín nhiệm quốc gia có thể giúp chi phí đi vay quốc tế của Chính phủ, ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam giảm từ 1,5-3%”, một con số cực kỳ quan trọng khi Việt Nam cần khoảng 1.400 tỉ USD trong 5 năm tới để duy trì tham vọng tăng trưởng 2 con số. Bên cạnh đó, việc cho phép các doanh nghiệp FDI phát hành trái phiếu hoặc IPO tại thị trường nội địa sẽ tạo ra cú hích kép. Ông Matthew Smith tin rằng: “Việc hoàn thiện khuôn khổ để các doanh nghiệp này có thể huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu hoặc IPO trong nước sẽ là một bước tiến tích cực... Đây sẽ là một chủ đề trọng tâm của thị trường Việt Nam trong những năm tới”. Khi các rào cản về vốn được dỡ bỏ và xếp hạng thị trường được nâng cấp, dòng vốn từ các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm toàn cầu sẽ đổ vào, mang theo sự ổn định dài hạn. Ông Lu Hui Hung, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ Phú Hưng (PHFM), lạc quan: “Ở các thị trường phát triển, tỉ trọng nhà đầu tư tổ chức như quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm, quỹ chuyên nghiệp cao hơn nhiều. Chính nhóm này mang lại sự ổn định và nguồn vốn dài hạn, điều mà Việt Nam đang rất cần”. Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa bứt phá. Nếu giải quyết thành công các nút thắt về vốn và thâm nhập sâu vào chuỗi giá trị công nghệ cao, kịch bản dẫn đầu khu vực sẽ không còn là một giấc mơ xa vời. Có thể bạn quan tâm Đòn bẩy "2 con số vàng" của tăng trưởng Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.