Ρεζά Παχλαβί : Ύστερα από τόσο αίμα που χύθηκε , πώς θα μπορούσαν οι Ιρανοί να αποδεχθούν οτιδήποτε λιγότερο από τη δημοκρατία ;

tanea.gr · Feb 21, 2026 · Collected from GDELT

Full Article

Ρεζά Παχλαβί: Ύστερα από τόσο αίμα που χύθηκε, πώς θα μπορούσαν οι Ιρανοί να αποδεχθούν οτιδήποτε λιγότερο από τη δημοκρατία;Ο πρωτότοκος γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν μιλά στο γαλλικό περιοδικό Politique InternationaleΣε συνεργασία με το γαλλικό περιοδικό Politique Internationale, ιδρυτής και διευθυντής του οποίου είναι ο Πατρίκ Βαϊσμάν, tanea.gr αναδημοσιεύουν σήμερα τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Ρεζά Παχλαβί, ο πρωτότοκος γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, στον γάλλο δημοσιογράφο, συγγραφέα και εκδότη Μισέλ Τομπμάν.Μισέλ Τομπμάν: Από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας και μετά, πάντα δηλώνατε ενάντιος σε οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν. Το 1980, νέος ακόμα, είχατε γράψει στον αγιατολάχ Χομεϊνί, προτείνοντας να πολεμήσετε στις τάξεις του ιρανικού στρατού κατά της ιρακινής εισβολής. Έχετε αλλάξει θέση έκτοτε; Και αν ναι, γιατί;Ρεζά Παχλαβί: Όταν το Ιράν δέχθηκε επίθεση από το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν, το 1980, ήθελα να εκπληρώσω το καθήκον μου ως Ιρανός και να υπερασπιστώ τη χώρα μου, παρά την απέχθειά μου για την ισλαμική δικτατορία που είχε εγκαθιδρυθεί μόλις ένα χρόνο πριν. Σε αντίθεση με τους Μουτζαχεντίν του Λαού, που τότε επέλεξαν να πολεμήσουν στο πλευρό του Ιράκ, πάντα έθετα την αγάπη για την πατρίδα πάνω από κάθε πολιτική σύγκρουση κάθε φορά που η χώρα μου δέχονταν επίθεση. Η σημερινή κατάσταση είναι πολύ διαφορετική.Η αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ είναι συνέπεια του πολεμοχαρούς χαρακτήρα ενός παράνομου καθεστώτος, που διεξάγει αυτό τον πόλεμο από τότε που εμφανίστηκε πριν από σαράντα επτά χρόνια.Οι Πέρσες και οι Εβραίοι έχουν μακρά κοινή ιστορία. Τον 6ο αιώνα π.Χ., ο βασιλιάς μας Κύρος ο Μέγας απελευθέρωσε τους Εβραίους από την εξορία και τους επέτρεψε να επιστρέψουν στη γη τους, στην Ιουδαία. Δεν έχουμε προφανώς καμία εδαφική διαφορά με το Ισραήλ. Όσο για την παλαιστινιακή τραγωδία, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει κάνει τα πάντα για να τη συνδαυλίσει, με στόχο να την καταστήσει ανεπίλυτη. Σφόδρα αντίθετη στις συμφωνίες του Όσλο του 1993, παραμένει εχθρική σε κάθε ιδέα ενός παλαιστινιακού κράτους που θα ζει ειρηνικά δίπλα στο Ισραήλ — μια χώρα που συνεχίζει να αποκαλεί «σιωνιστική οντότητα».Όσον αφορά τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη κι αν υπάρχουν παλιά παράπονα ή εντάσεις, η Ισλαμική Δημοκρατία θα έπρεπε, τουλάχιστον, να είναι ευγνώμων προς την Ουάσινγκτον που διευκόλυνε την άνοδό της στην εξουσία το 1979, εγκαταλείποντας όχι μόνο τον πατέρα μου, τον Σάχη του Ιράν, αλλά και τον νέο πρωθυπουργό, Σαπούρ Μπαχτιάρ, έναν φιλελεύθερο αντίπαλο που επιδίωκε να εγκαθιδρύσει τη δημοκρατία. Εδώ και σαράντα επτά χρόνια, είμαι πλήρως αφοσιωμένος στον αγώνα για τη δημοκρατία, ανεξαρτήτως των διακυμάνσεων στις σχέσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας με το Ισραήλ ή τις Ηνωμένες Πολιτείες. Πάντα πίστευα ότι η αλλαγή στο Ιράν θα προέλθει από τον ιρανικό λαό. Παραμένω πιστός σε αυτή την πεποίθηση. Όταν μια δικτατορία διατηρείται μέσω του πολέμου και της τρομοκρατίας, αργά ή γρήγορα θα υποστεί τις συνέπειες. Και αυτό ακριβώς έχει συμβεί.Μισέλ Τομπμάν: Άρα, θεωρείτε ότι η στρατιωτική κλιμάκωση της σύγκρουσης από τον Ιούνιο του 2025 είναι αποκλειστικά ευθύνη του Ιράν;Ρεζά Παχλαβί: Όχι — όχι του Ιράν, αλλά του εγκληματικού Καθεστώτος! Ο λαός μας δεν είναι πολεμοχαρής και ποτέ δεν ήθελε τον πόλεμο. Η ευθύνη βαραίνει την Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία επιβλήθηκε και παραμένει στην εξουσία μέσω του τρόμου, σαν ξένος στρατός σε κατεχόμενη χώρα. Από το 1979, το καθεστώς της Τεχεράνης έχει καταστήσει την καταστροφή του Ισραήλ στρατηγικό δόγμα και διεξάγει έναν αδιάκοπο έμμεσο πόλεμο μέσω της Χαμάς, της Χεζμπολάχ, της παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ, των Χούθι και δεκάδων πολιτοφυλακών σε όλη την περιοχή. Δισεκατομμύρια δολάρια, κλεμμένα από τους Ιρανούς, έχουν σπαταληθεί για να τροφοδοτήσουν έναν ατελείωτο πόλεμο, του οποίου θύματα είναι και οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι.Τον περασμένο Ιούνιο, κατά τη διάρκεια του «Πολέμου των Δώδεκα Ημερών», το Ισραήλ αντέδρασε χτυπώντας μέσα στο ίδιο το Ιράν, στοχεύοντας την ηγετική δομή του καθεστώτος και όχι μόνο τους εξωτερικούς του αντιπροσώπους. Αρχικά, οι Ιρανοί ήλπιζαν ότι αυτές οι επιθέσεις θα κατέστρεφαν τη μηχανή τρόμου του καθεστώτος· στη συνέχεια, όταν οι σειρήνες άρχισαν να ηχούν τη νύχτα, επικράτησε φόβος· και, τελικά, ήρθε η απογοήτευση όταν διαπίστωσαν ότι το καθεστώς παρέμενε στη θέση του.Μισέλ Τομπμάν: Άρα η ισραηλινή επέμβαση του Ιουνίου 2025 δεν είχε κανένα αποτέλεσμα;Ρεζά Παχλαβί: Δεν θα το έλεγα έτσι. Φυσικά, αθώοι πολίτες υπέφεραν τραγικά, λόγω της απουσίας υποδομών πολιτικής προστασίας. Οι επιθέσεις του Ιουνίου αποδυνάμωσαν σημαντικά το καθεστώς· επιδείνωσαν τις εσωτερικές του διαιρέσεις και πιθανότατα συνέβαλαν στη δημιουργία των συνθηκών που επέτρεψαν τη λαϊκή εξέγερση του Δεκεμβρίου-Ιανουαρίου, κατά τη διάρκεια της οποίας η συντριπτική πλειονότητα των Ιρανών εξέφρασε στους δρόμους την επιθυμία να τερματιστεί αυτό το εγκληματικό και σκοταδιστικό καθεστώς.Δυστυχώς, γνωρίζετε τη συνέχεια: δεκάδες χιλιάδες συμπατριώτες μου δολοφονήθηκαν ανελέητα. Όπως πολλοί Ιρανοί κατά τις τρομερές ημέρες του Ιανουαρίου, ένιωσα θλίψη που ο εξωτερικός κόσμος δεν ήταν παρών — έστω με το να διακόψει τις επικοινωνίες των δυνάμεων καταστολής και να διευκολύνει τις επικοινωνίες των διαδηλωτών.Μισέλ Τομπμάν: Τι περιμένετε από το Ισραήλ, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες;Ρεζά Παχλαβί: Περιμένω έξι πράγματα από όλα τα κράτη που επιθυμούν τη δημοκρατία στο Ιράν: Να αποδομήσουν τη μηχανή καταστολής και να προστατεύσουν τον ιρανικό λαό. Να διακόψουν πλήρως τη χρηματοδότηση του καθεστώτος. Να διασφαλίσουν ελεύθερο διαδίκτυο και επικοινωνίες για τους Ιρανούς. Να απελάσουν τους «διπλωμάτες» του Ιράν που υπηρετούν στο εξωτερικό και να παραπέμψουν τους εγκληματίες στη δικαιοσύνη. Να απελευθερώσουν άμεσα όλους τους πολιτικούς κρατούμενους. Να προετοιμαστούν για την αναγνώριση μιας νόμιμης μεταβατικής κυβέρνησης, που θα οδηγήσει το Ιράν στη δημοκρατία.Μισέλ Τομπμάν: Σας συμβουλεύτηκαν οι ισραηλινές ή/και οι αμερικανικές αρχές πριν ή μετά την έναρξη των εχθροπραξιών τον περασμένο Ιούνιο;Ρεζά Παχλαβί: Δεν έχω κανένα λόγο να ενημερώνομαι για στρατιωτικές αποφάσεις ξένων κρατών. Διατηρώ εδώ και καιρό διαύλους διαλόγου με την αμερικανική κυβέρνηση και άλλες κυβερνήσεις, κυρίως στην Ευρώπη, σχετικά με το μέλλον του Ιράν. Οι σχέσεις μου με το Ισραήλ είναι πιο πρόσφατες. Συνάντησα τους βασικούς του ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Χερτζόγκ και του πρωθυπουργού Νετανιάχου, κατά την επίσκεψή μου στη χώρα τους — τη μοναδική στη ζωή μου — τον Απρίλιο του 2023. Η θέση μου υπήρξε πάντα η ίδια: καμία ξένη δύναμη δεν μπορεί να αποφασίσει το μέλλον του Ιράν. Ας είμαστε όμως σαφείς: η υποστήριξη άλλων χωρών μπορεί να βοηθήσει, όμως η αλλαγή πρέπει να προέλθει από τον ιρανικό λαό.Μισέλ Τομπμάν: Κοιτάζοντας πίσω, μπορεί να πει κανείς ότι οι ισραηλινές και αμερικανικές επιθέσεις του Ιουνίου 2025 καθυστέρησαν σημαντικά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα;Ρεζά Παχλαβί: Ναι, από τεχνική άποψη, καθυστέρησαν την πρόσβαση στη βόμβα — αλλά μόνο προσωρινά. Μέσα σε μερικούς μήνες, το καθεστώς άρχισε να ανακατασκευάζει αυτό το οπλοστάσιο, ξοδεύοντας περιουσίες εις βάρος της στοιχειώδους ευημερίας των Ιρανών. Το γεγονός αυτό βύθισε ακόμα περισσότερους στην απόλυτη φτώχεια, πυροδοτώντας την εξέγερση του χειμώνα. Παράλληλα με το πυρηνικό πρόγραμμα, δαπανήθηκαν τεράστια ποσά για την ανάπτυξη νέων βαλλιστικών πυραύλων.Χωρίς αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, καμία στρατιωτική επίθεση ή διπλωματική συμφωνία δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι αυτό το πρόγραμμα θα παραμείνει παροπλισμένο. Η μόνη εγγύηση κατά της ιρανικής πυρηνικής απειλής είναι η έλευση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης που σέβεται το διεθνές δίκαιο.Μισέλ Τομπμάν: Πολιτικά, η Ισλαμική Δημοκρατία έχει αποδυναμωθεί πολύ έπειτα από αυτούς τους οκτώ μήνες εσωτερικών και εξωτερικών συγκρούσεων;Ρεζά Παχλαβί: Τον περασμένο Ιούνιο, το καθεστώς έχασε υψηλόβαθμα στελέχη, διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης καθώς και εργαζόμενους στο πυρηνικό και το βαλλιστικό του πρόγραμμα. Οι επιθέσεις ανέδειξαν τις αδυναμίες του, ενέτειναν την καχυποψία της κοινωνίας και ενθάρρυναν απλούς πολίτες που διαπίστωσαν την αδυναμία των ηγετών τους να τους προστατεύσουν, ενώ οι ίδιοι κρύβονταν σε υπόγεια μπούνκερ — όπως ο Αλί Χαμενεΐ.Χρόνια σπατάλης των εθνικών πόρων σε πυραύλους και προπαγάνδα αποδείχθηκαν άχρηστα: μέσα σε λίγες μέρες, οι ιρανικές αεράμυνες κατέρρευσαν και οι ηγέτες εξαφανίστηκαν. Η Ισλαμική Δημοκρατία βγήκε από αυτόν τον πόλεμο πιο αδύναμη, πιο διαιρεμένη και πιο απομονωμένη από ποτέ.Μισέλ Τομπμάν: Μπορείτε να επιβεβαιώσετε ότι μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, συμπεριλαμβανομένων ανώτερων αξιωματικών, βρίσκονται σε επαφή μαζί σας μέσω μυστικών διαύλων;Ρεζά Παχλαβί: Τον Ιούνιο του 2025, ανακοίνωσα τη δημιουργία ενός ασφαλούς διαύλου επικοινωνίας για στρατιωτικούς, πράκτορες ασφαλείας, αστυνομικούς και δημόσιους υπαλλήλους που επιθυμούν να απομακρυνθούν από το καθεστώς και να έρθουν σε επαφή μαζί μου ή με την ομάδα μου. Αυτό το επίσημο κανάλι μας επιτρέπει να διαχειριζόμαστε τον αυξανόμενο όγκο μηνυμάτων και αιτημάτων από όσους θέλουν να ενταχθούν στο κίνημά μας. Δεκάδες χιλιάδες μέλη των ενόπλων δυνάμεων και του κρατικού μηχανισμού έχουν ήδη επικοινωνήσει με την ομάδα μου με αυτόν τον τρόπο.Η εκδικητική ικανότητα του καθεστώτος είναι τρομακτική: μπορεί να απειλήσει τις οικογένειες, να παρακολουθεί και να εντοπίζει διαρροές. Πρόκειται για μια πραγματικότητα που πρέπει να ενσωματώσουμε στον σχεδιασμό μας. Κάποιοι έχουν επίσης ζητήσει εγγυήσεις για «ομαλή έξοδο» κατά τη διάρκεια μιας δημοκρατικής μετάβασης. Έχω δηλώσει δημόσια ότι όσοι απομακρύνονται από το καθεστώς και προσχωρούν στο δημοκρατικό σχέδιο θα μπορούν να συμμετάσχουν στην αλλαγή από νέες θέσεις, ενώ όσοι έχουν διαπράξει εγκλήματα θα λογοδοτήσουν. Το πρότυπό μου για τη μετάβαση είναι ο Μαντέλα — όχι ένα πρότυπο βασισμένο στην εκδίκηση ή σε σφαγές.Μισέλ Τομπμάν: Κατά τη γνώμη σας, υπάρχει βραχυπρόθεσμα προοπτική δημοκρατικής μετάβασης στο Ιράν; Και με ποια μέσα;Ρεζά Παχλαβί: Η αποστολή μας είναι επε