Περιτομή για θρησκευτικούς λόγους : Πώς γίνεται και τι προβλέπει ο νόμος

gr.euronews.com · Feb 19, 2026 · Collected from GDELT

Full Article

Αφού ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Βέλγιο, Μπιλ Γουάιτ, κατηγόρησε τη χώρα υποδοχής του για αντισημιτισμό με αφορμή τη νομοθεσία της σχετικά με την περιτομή, η βελγική κυβέρνηση βρέθηκε στο επίκεντρο μιας δημόσιας αντιπαράθεσης. ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ Η κριτική του Γουάιτ πυροδοτήθηκε από μια δικαστική υπόθεση που χρονολογείται από τον Μάιο του περασμένου έτους, όταν η αστυνομία της Αμβέρσας έκανε έρευνες στα σπίτια τριών μοχελίμ – δηλαδή προσώπων που διενεργούν την περιτομή σύμφωνα με τις εβραϊκές θρησκευτικές τελετές – οι οποίοι θεωρήθηκαν ύποπτοι ότι πραγματοποιούσαν την πρακτική χωρίς την παρουσία αδειοδοτημένου επαγγελματία υγείας. «Στο Βέλγιο, ο νόμος προβλέπει αυστηρά ότι μόνο οι γιατροί μπορούν να πραγματοποιούν περιτομή ή οποιαδήποτε τέτοια επέμβαση», δήλωσε στο Euronews ο Ντιρκ Ντεβρόι, καθηγητής οικογενειακής ιατρικής στο πανεπιστήμιο VUB των Βρυξελλών. Πέρα από πολιτιστικούς ή ιατρικούς λόγους, η περιτομή αποτελεί θεμελιώδη θρησκευτική πρακτική τόσο στον ιουδαϊσμό όσο και στο ισλάμ. Στο ισλάμ μπορεί να διενεργείται από εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας, ενώ στον ιουδαϊσμό, όπου είναι γνωστή ως Μπριτ Μιλά ή συντομογραφικά μπρις, παραδοσιακά πρέπει να εκτελείται από ειδικά εκπαιδευμένο μοχέλ. Παρότι οι περισσότεροι μοχελίμ είναι είτε γιατροί είτε ραβίνοι – ή και τα δύο – αναμένεται να υποβληθούν σε αυστηρή εκπαίδευση στον συγκεκριμένο τρόπο με τον οποίο πρέπει να γίνεται η περιτομή σύμφωνα με την εβραϊκή πίστη. Σύμφωνα με την εβραϊκή παράδοση, ένα αγόρι πρέπει να υποβάλλεται σε περιτομή την όγδοη ημέρα μετά τη γέννησή του. Κατά τη διάρκεια του μπρις, ο μοχέλ περνά ένα εργαλείο πάνω από την ακροποσθία, όσο το δυνατόν πιο κοντά στη βάλανο, πριν αφαιρέσει την ακροποσθία με νυστέρι. Ενώ οι υποστηρικτές της πρακτικής υποστηρίζουν ότι η περιτομή σύμφωνα με τα θρησκευτικά τυπικά είναι λιγότερο επώδυνη και λιγότερο επεμβατική για το νεογνό σε σχέση με την ιατρική πράξη, οι επικριτές αμφισβητούν κατά πόσο ακολουθούνται όλες οι ιατρικές διαδικασίες όταν δεν είναι παρών ένας αδειοδοτημένος επαγγελματίας υγείας. «Η (περιτομή μπορεί να είναι) επικίνδυνη όταν γίνεται σε μη αποστειρωμένες συνθήκες και χωρίς αναισθησία», δήλωσε ο Ντεβρόι. «Ο πόνος μπορεί να περάσει, αλλά υπάρχει η πιθανότητα λοίμωξης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χάνεται τμήμα του πέους εξαιτίας αυτού». Το ζήτημα του ποιος θα πρέπει να κάνει την πράξη έχει επίσης προκαλέσει αναστάτωση στο εσωτερικό της εβραϊκής κοινότητας στο Βέλγιο. Ο ραβίνος της Αμβέρσας Μοσέ Φρίντμαν, του οποίου οι καταγγελίες οδήγησαν στην επίμαχη έρευνα, δήλωσε στο φλαμανδικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα VRT NWS ότι υπήρξαν περιπτώσεις παιδιών που μολύνθηκαν με σοβαρές ασθένειες εξαιτίας τελετουργικής περιτομής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως υποστήριξε, παιδιά έχασαν τη ζωή τους. Ο ραβίνος Μενάχεμ Μαρκόλιν, πρόεδρος και ιδρυτής της European Jewish Association, απέρριψε αυτές τις ανησυχίες. «Η περιτομή γίνεται από καταρτισμένους επαγγελματίες, οι οποίοι περνούν από πολύ σοβαρή εκπαίδευση», δήλωσε στο Euronews. «Είναι πολύ σημαντικό οι αρχές να ελέγχουν ότι όλα (γίνονται σωστά)», ανέφερε ο ραβίνος Μαρκόλιν. «Αλλά όταν μιλάμε για κάτι που συμβαίνει εδώ και πάνω από 4.000 χρόνια και το οποίο έχουν περάσει εκατομμύρια παιδιά – ο πατέρας μου το έκανε σε εμένα, και εγώ στα παιδιά μου – ουσιαστικά μας λέτε: “Δεν εμπιστευόμαστε ότι φροντίζετε τα παιδιά σας”», επισήμανε. Το Euronews απευθύνθηκε στην εισαγγελία ζητώντας αποδεικτικά στοιχεία που να στηρίζουν τους ισχυρισμούς του ραβίνου Φρίντμαν. Η εισαγγελία επιβεβαίωσε ότι εκείνος έχει υποβάλει αγωγή πολιτικής αγωγής, αλλά ότι αυτή είχε προηγουμένως κηρυχθεί απαράδεκτη από το δικαστήριο. «Ενδεχομένως να εκκρεμεί ακόμη έφεση». Προστέθηκε ότι, ανεξάρτητα από αυτό, βρίσκεται σε εξέλιξη δικαστική έρευνα για «παράνομες περιτομές», με επίκεντρο ιατρικές πράξεις που πραγματοποιήθηκαν από άνδρες οι οποίοι δεν ήταν γιατροί. Το Euronews επικοινώνησε επίσης με την Ομοσπονδιακή Δημόσια Υπηρεσία Υγείας του Βελγίου για να ρωτήσει αν έχει λάβει αναφορές από νοσοκομεία σχετικά με λοιμώξεις σε βρέφη ή συναφείς θανάτους. «Η FPS Public Health δεν διαθέτει στοιχεία για αυτό το είδος επιπλοκής», δήλωσε εκπρόσωπος. Στο μεταξύ, ορισμένα μέλη της εβραϊκής κοινότητας του Βελγίου φοβούνται ότι η έρευνα για τους μοχελίμ της Αμβέρσας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ντε φάκτο απαγόρευση του μπρις. Τι προβλέπει ο νόμος; Προς το παρόν, δεν υπάρχει νομική απαγόρευση της περιτομής αγοριών για μη ιατρικούς λόγους σε καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Η Ισλανδία βρέθηκε το 2018 στα φώτα της δημοσιότητας όταν εξετάστηκε το ενδεχόμενο να γίνει η πρώτη χώρα που θα την απαγορεύσει, αλλά η σχετική νομοθεσία δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Πολλές χώρες εφαρμόζουν παρόμοιους κανόνες με αυτούς του Βελγίου, απαιτώντας η περιτομή να γίνεται από καταρτισμένους επαγγελματίες. Άλλες απαιτούν αναισθησία ή την καλύτερη δυνατή ανακούφιση από τον πόνο. Σκανδιναβικές χώρες έχουν στο παρελθόν ζητήσει να οριστεί ελάχιστη ηλικία προκειμένου να εξασφαλίζεται η συναίνεση των αγοριών. Η απουσία απαγόρευσης οφείλεται εν μέρει σε ανησυχίες ότι τότε η περιτομή θα πραγματοποιείται σε μη ιατρικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, ο Νικολά Μομπέρ, συμπρόεδρος της οργάνωσης Droit au Corps, που δραστηριοποιείται στην πρόληψη, υποστήριξε ότι αυτό οφείλεται περισσότερο σε πολιτικές και θρησκευτικές πιέσεις. «Μόλις μια χώρα επιχειρήσει να απαγορεύσει την περιτομή, ασκούνται θρησκευτικές και/ή αμερικανικές πιέσεις, όπως συμβαίνει αυτή τη στιγμή με τον πρέσβη Μπιλ Γουάιτ», δήλωσε ο Μομπέρ στο Euronews. Αναφέρθηκε στη Γερμανία, όπου δικαστήριο της Κολωνίας αποφάνθηκε το 2012 ότι η περιτομή μικρών αγοριών για θρησκευτικούς λόγους συνιστά σωματική βλάβη και είναι παράνομη, προκαλώντας οξύτατες αντιδράσεις από εβραϊκές και μουσουλμανικές οργανώσεις. Μετά τις αντιδράσεις αυτές, η γερμανική κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατήρτισαν νομοθεσία με την οποία επιβεβαιώθηκε ότι η πρακτική είναι νόμιμη. Το 2013, το Συμβούλιο της Ευρώπης προκάλεσε αντιδράσεις υιοθετώντας μια μη δεσμευτική απόφαση, στην οποία εξέφραζε ανησυχία για παραβιάσεις της σωματικής ακεραιότητας των παιδιών και ζητούσε ρύθμιση ώστε να διασφαλίζονται ιατρικές, ανώδυνες πρακτικές. Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από θρησκευτικές ομάδες, με αποτέλεσμα να υπάρξουν διευκρινίσεις ότι δεν επρόκειτο για δεσμευτική απαγόρευση. Ανησυχίες για τη θρησκευτική ελευθερία Για τις θρησκευτικές κοινότητες, η συζήτηση περί αυστηρότερης νομοθεσίας ή επιβολής απαγορεύσεων αγγίζει ένα δικαίωμα ζωτικής σημασίας. «Μιλάμε για την ελευθερία της θρησκείας, την οποία ολόκληρος ο δημοκρατικός κόσμος έχει αποφασίσει να σέβεται», είπε ο ραβίνος Μαρκόλιν. «Κάθε προσπάθεια να τεθούν περιορισμοί σε αυτό μας στέλνει ξεκάθαρα ένα πολύ ισχυρό μήνυμα (ότι θέλουν) να πλήξουν τα απολύτως βασικά μας δικαιώματα. Φυσικά, αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε να ανεχθούμε». Ένα μέλος της εβραϊκής κοινότητας του Βελγίου, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, αναρωτήθηκε μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτή η λογική. «Αν κάποιος λέει ότι τα παιδιά θα πρέπει να μπορούν να επιλέγουν μόνα τους όταν γίνουν 18, τότε εγώ ρωτώ κάθε φορά αυτόν τον άνθρωπο: δηλαδή μου λες ότι ως γονιός δεν μπορώ να παίρνω καμία απόφαση για το παιδί μου;» Αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να εκληφθεί ως «το κράτος ξέρει καλύτερα». «Και αυτό είναι ένα πάρα πολύ, μα πάρα πολύ επικίνδυνο προηγούμενο». Παράλληλα, διερωτήθηκε γιατί η συζήτηση έχει πάρει τόση δημοσιότητα, δεδομένου ότι αφορά «περίπου 500 έως 700 αγόρια» τον χρόνο που υποβάλλονται σε περιτομή. Για τον Ντεβρόι, ωστόσο, η συζήτηση στο Βέλγιο, το οποίο χαρακτήρισε «μία από τις πρωταθλήτριες του κόσμου στην περιτομή», ξεπερνά το θρησκευτικό ζήτημα και αφορά την ίδια την πρακτική, ανεξάρτητα από την πίστη του καθενός. «Σχεδόν πουθενά αλλού δεν γίνεται τόσο συχνά περιτομή όσο στο Βέλγιο, και πολύ συχνά χωρίς να είναι απαραίτητη», εξήγησε, προσθέτοντας ότι περίπου 26.000 περιτομές πραγματοποιούνται κάθε χρόνο. «Μόνο το 1% αυτών των περιτομών ίσως να είναι πραγματικά αναγκαίο». Όσον αφορά όσους επιλέγουν την περιτομή για τα παιδιά τους για θρησκευτικούς λόγους, ο Ντεβρόι είπε ότι είναι «ελεύθεροι να έχουν τη δική τους θρησκεία», αλλά ότι τον ανησυχεί το ζήτημα της συναίνεσης. «Περιμένετε να κάνετε την περιτομή (μέχρι) το άτομο να ενηλικιωθεί ή έστω να είναι αρκετά μεγάλο ώστε να μπορεί να κρίνει μόνο του. Τότε μπορεί να επιλέξει αυτή τη θρησκεία», είπε. Στο μεταξύ, σύμφωνα με τον ραβίνο Μαρκόλιν, αν η βελγική κυβέρνηση ανησυχεί για την υγεία των εβραϊκών παιδιών και τις ανησυχίες του εβραϊκού λαού γενικότερα, θα πρέπει να απευθυνθεί στην κοινότητα και να συζητήσει μαζί της απευθείας. «Έχουμε πραγματικά σοβαρά ζητήματα, απολύτως υπαρκτά. Και η περιτομή, όπως και το επίπεδο υγιεινής των μοχελίμ, δεν ανήκουν σε αυτά», κατέληξε ο ραβίνος Μαρκόλιν.